OCCITANIA !! Forum


Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous

Bordèu

Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Aller en bas  Message [Page 1 sur 1]

1 Bordèu le Mer 17 Sep - 13:03

Danís

avatar
Adjudant
Diumenc passat, L'Òmi, Occitaneta, Capbreton, io mai quauques autres que son pas sus lo forum, avem 'gut la possibilitat de far 'na visita dau Bordèu Medievau en occitan. Quitament s'i demorem tots dempuei un moment, i a daus còps que vesem que fin finala la coneissem pas tròp quela vila...
'Laidonc avem jugat los toristas, e coma Bordèu es (tot parier !) una vila occitana, avem vòugut partatjar quauquas fòtos coma v'autres.





Quò-qui quo es la pòrta Calhau. damandatz pas l'origina dau nom, tot çò que sabem quo es que fai plan occitan...
Data dau segle XV, e siguet oferta au rei Charles VIII.
Lo rei en question se vei de l'autre costat de la pòrta :



E aquí, m'anatz dire : "s'era un rei, me fariá chiar de me far ofrir nonmas la pòrta, sei rei de França tot parier, vòle plan la maison que va a l'entorn !"

Mas non, banda de pitits incultas ! Çò que ilhs apelen "pòrta", quo era las entradas de la vila. Quo exista enquera dins quauquas vilas medievalas, mas a Bordèu la situacion es particulara : an esbolhat las muralhas, mas an laissat, e quitament tornat construsir las pòrtas. E los noms de "barrières" (las pòrtas que servian de peatge) son demorats sus los plans de la vila,e los quites baloards seguissen ara quel ancian traçat. Estonant, non ?

Aquí se vei plan que la muralha es partida :



Veiqui la mesma pòrta, visda dau naut de la "Rue du Palais de l'Ombrière" :



I a tota una istòria tot plen interessanta sus lo nom de quela rua, malurosament coma quo es un pauc impossible de notar, d'escotar, de far lo colhon e de prener las fòtos en mesme temps, ai paur de dire una conaria, laissarai L'Òmi precisar un pauc mai l'afar se vòu.
En gròs, lo nom de la rua vendriá de l'òrme, arbre simbeu de la vila de Bordèu (per çò que quo es un aubre que frotja plan a costat daus plans d'aiga, e um pòt dire que Bordèu es un pauc bastida sus las ribas fanhosas de la Garona...), mas subretot simbeu de las revòutas que i aguet a d'una espòca au dintre de la casi-Respublica autonòma qu'era Bordèu.
E avant tot aquò, me sembla que Alionòr d'Aquitania aviá sa maison per aquí...
Sus la fòto se vei que la rota contunha apres la pòrta, mas longtemps la Garona veniá mai rasís, los quais taus que son ara son apareguts plan mai tard.



Veiquí lo timpan de la glèisa Sent Peire, en plen dins un daus quartiers lo mai vielhs de la vila. I a tot plen de gleisas de quela espòca dins Bordèu, mas tròbe lo timpan de quela-qui particularament brave...
Ara, lo quartier Sent-Peire es totjorn brave (a majoritat petonier), es devengut lo quartier estudiant de la vila, emb tot çò que pòt implicar de bon coma de marrit...
E avem un pauc l'impression que perd son arma, de mai en mai...



Dins queu quartier, justament, quò fai coma dins totas las grandas vilas : las espòcas se crotzen. Remarcaretz las diferencias d'atge entre las tres maisons que se seguissen...



Veiqui la charriera de la Vacha. S'apela vertadierament entau. Perqué ? perque se ditz qu'una vcha qu'um meniá a la bochariá i seriá demorada blocada. Quò se comprend un pauc...
Los vielhs quartiers son confles de quelas ruas de un metre de large. Haussmann es pas passat par aquí coma a Paris, fau creire...
Mas i a tot parier dau monde que l'i demòra, en mai los apartament semblen braves :



Mas deven pas aver de veituras...
De tota faiçon, dins Bordèu, FAU PAS aver de veitura... Risolet (dedicaça aus dos desmenajaires bretons que m'an ajudat... Risolet Progressiu )

I a una chausa dins Bordèu qu'es tot plen interessanta, tròbe, e que montra plan l'istòria de la vila (mai son occitanitat, se n'i a que n'en dobtavem enquera...), quo es los noms de las charrieras. N'en veiqui una pita seleccion :



"Rue du Chay des Farines" d'un costat e "Rue de la Coquille" de l'autre. Pas besonh d'explicacion, pense, los noms parlen plan...



Merda, me sovene pus çò que vòu dire "Cancera"... L'Òmi, tu que coneisses lo guide per cur...?



Un grand classic, que fai enquera rire los occitans dau canton...
A raprochar evidentament dau "Carrièra Malcosinat" de Tolosa.



Aquela, disen que quo es la maison de Joana Lartiga, l'amija de Montaigne.



Sabe pas se quo es vrai, mas vòle bien i demorar...






Los que son desjà vengutas a Bordèu coneissen forçadament St James (de pas prononciar a l'inglesa "Djèymz", mas plan "Jame", se vos plai...). Sa "Grosse Cloche" a ritmat la vita daus Bordales pendent daus segles. A tau punt que son pervenguts a tuar las revòutas nonmas en l'enlevar...
Be òc, coma voletz far una amassada clandestina se la clòcha sona pas mai per vos dire l'ora ?

E en bas de la clòcha, i a Sent Elegi, "Saint Eloi", una pita gleisa plan restaurada... :



E recuperada per los integristas catolicas...
Me sembla que lo curat que s'en ocupa es lo que faguet la messa d'enterrament per Paul Touvier, lo chap de la miliça de Lion, recondut pendent 40 ans chas los curats...
La pressa locala (mai nacionala) parlet recentament dau baptesme que s'i faguet, de la filha de Dieudonné, emb coma pairin un tipe nonmenat Jean-Marie...

Veiqui enfin de que sembla una rua daus quartiers medievaus de Bordèu :



Agradiu per se permenar, fau dire.


Veiqui donc un pitit aperçaugut dau Bordèu medievau (merces a Nathalie e Eric Roulet per la visita e a Canon e Nikon per las fòtos...). I a enquera tot plen de chausas a veire de Bordèu, aurai segurament l'ocasion de botar mai de fòtos, d'autres endrechs, mas quitament se l'i demòre dempuei 4 ans (ò, miseria... Trucat ), me fau tot parier trobar un bon guide...e un aparelh de fòtos, pusleu que de tirar los daus autres... Risolet Progressiu

Los autres, se voletz ajustar de las precisions, anatz-li !
Voliá botar l'escan dau plan medievau que nos an balhat, mas l'ai pas en fach... Geinat
Occitaneta, L'Òmi...?

2 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 13:58

Cerièra de Mai


Trobador !!
Trobador !!
Aviái ja vist las fòtos de Occitaneta, e me fa pensar al barri gothic de Barcelona…

3 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 14:38

Joan Peiroton


Guelha de bonda
Guelha de bonda
Son super, las fòtos, òsca!!!

http://loblogdeujoan.blogspot.com

4 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 15:00

Axel

avatar
Francimand's Killer
Francimand's Killer
Son ben polidas lei fotós!!!

http://decausasedautras.nireblog.com

5 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 15:08

Einucent

avatar
Occitan Warrior
Occitan Warrior
Estonant, non ?
qu'es bien un Lemosin qu'escrit

http://einucent.wordpress.com

6 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 15:53

Danís

avatar
Adjudant
Einucent a écrit:
Estonant, non ?
qu'es bien un Lemosin qu'escrit

N'en dobtavas enquera ? Risolet Progressiu Quo es ma signatura quand jugue a Monsieur Cycolpède...ren de mai normau en fach...

E respondrai aus autres que las fòtos, quo es aisat de far emb lur noveu materiau numeric...
E quò ven complicat de far daus efiechs e tot aquò coma aviam de mon temps sus los argentics... Risolet Progressiu

7 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 17:14

lo julien vertadier

avatar
Pintaire
Pintaire
Quò-qui quo es la pòrta Calhau. damandatz pas l'origina dau nom, tot çò que sabem quo es que fai plan occitan...
Bé n'a calgut un molon de calhau per bastir aquesta pòrtas Fotut Defòra

A raprochar evidentament dau "Carrièra Malcosinat" de Tolosa.
E sobretot de la "Carrièra Mascoinat" de Nissa Niça 1 Ironic

http://scienca.canalblog.com

8 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 17:29

Danís

avatar
Adjudant

Bé n'a calgut un molon de calhau per bastir aquesta pòrtas Fotut Defòra

Rises pas, aquò fa partida de las interpretacions envisatjadas, o pas luenh...


lo julian vertadier a écrit:
Danís a écrit:A raprochar evidentament dau "Carrièra Malcosinat" de Tolosa.
E sobretot de la "Carrièra Mascoinat" de Nissa Niça 1 Ironic

La sabiá pas aquela. Vertat qu'i ai jamai fotut los pes. En tot cas, quo es de las charrieras ente fau pas botar un restaurant... Content

9 Re: Bordèu le Mer 17 Sep - 17:48

occitaneta

avatar
Occitan Warrior
Occitan Warrior
Que'm desencusi Danís... mès ne sera pas possibla tau men plan... qu'ei passat dejós un libe gran d'Arnaudin dens lo sac Geinat

Com ua bordalesa de las bona que voi har ua petita precision : la beutat ne vien pas sonque de las fotos... mes plan de la beutat de la vila nosta Risolet

Pichonas precisions : ja ací n'i a aps sonqu'ua pichona partida deu Bordèu occitan... Mès com los viels que marchan a tot dòç...
Que i a tanben carreira dont lo nom occitan estó cambiat per noms francès, mès qui dens l'esperit deu mond demoraran sempre occitans... Un exemple : lo cors Victor Hugo, es hòrt sovent aperat "fossés" pels bordalès (mes sonqu'enter eths siquenon ne son pas entenut...) pr'amor qu'eran deus fossats, tot aisitament...
Tot parrièr hòrts lòcs guardan aquest esperit occitan. Deu costat mei polpular qu'ei Sent Miquèu ( e qui es sempre popular...)que pensi a la carreira "fusterie" o la carreire "carpenteyre" o la deus "faures" deus "bouviers" qui eran las carreiras ont s'exerçava aquests mestièrs...

Tanben lo Danís qu'a desbrombat de disèr que la gleisa sent Elegi e la deus jurats bordalès, pr'amor qu'es sonqu'au ras deu parlament... Que tornó en "ostau de la vila" mei tàrd... Avans d'estar casi desbrombat...

10 Re: Bordèu le Jeu 18 Sep - 1:53

admin

avatar
Trobador !!
Trobador !!
Bon, jo tanpauc, n'ei pas lo plan medievau, l'ei perdut ...

Siquenon, lo palais de l'Ombrière (Castet de l'Umbreyra) renforçava la desfensa de la vila deu costat deu flume. Era tanben la residencia deus ducs d'Aquitània e deus reis d'Englaterra. Es estat redusit a la mòrt de Ricard (l'amic deu Robin deus bòscs) e los princís-ducs d'Aquitània (lo Princí Négre, ...) lors agrada mei de demorar au palais episcopau. Lo trobador Bertran de Born a parlat d'aqueth casteth. Se ditz que lo casteth s'apèrava atau pr'amor era bastit dens un "casau" ont se trobava fòrça d'ormes (sabi pas com se ditz en gascon ...). Ara, i a pas nada traça d'aqueth casteth, a despart d'aquèra rua e de la plaça que pòrta lo medish nom (e un arret de tram ..)

Bordèu estó efectivament bastida sus un gran bordilh fanhós, un pauc coma Venisa, e dinc a l'epòca d'aqueth gran con d'Haussman, i avèva dus o très esteys que passavan dens la vila. Un d'aqueth s'aperava la Devesa (adara rue de la Devise). Era lo pòrt interior de Bordèu. Las anguilhas (petits batèus) dintravan dens Bordèu per la pòrta Navigere. La rua deu Cancéra dèu lo son nom deu gascon cancerar (lo prepausat a la grilha) que ven deu latin cancellus que vòu díser "grilha". Pr'amor tà barrar lo pòrt la nuèit, lo pòrt era barrat per ua grilha o ua cadèna, saben pas tròp ...
Lo cour Victor-Hugo (los fossats) era tanben un estey.
Es la presencia (ara sos terra) de tots aqueths esteys que favorisava la causida d'un tramway e non pas d'un metrò.

La rue Du Chai des Farines era nomada rua de la Bladaria (deu mòt blat, lo blé).

Uèi-lo-dia, la glèisa sent-Elegit es efectivament la dos integristas catolics, e aquò es ua vergonha istorica : era la glèisa ont los conses de Bordèu anavan pretar serment quan eran elegits (Montaigne ac a hèit dus còps).

Bordèu estó ua republica autoproclamada de 1650 a 1653. A proclamat los dreits de l'òmi, a demandat l'ajuda de quauques estats (Espanha, Englaterra, ...) mes bon, Lois XIV es vengut en persona ...

Avem vist tanben lo square Jean-Bureau qu'estó lo conse de la vila en 1453 ... 1453 es tanben la fin de la guèra de 100 ans ... E Jean Bureau era mandat aquí entà "securisar la vila", coma se ditz adara ...


_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !

Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
http://omidelafotografia.wordpress.com/

11 Re: Bordèu le Jeu 18 Sep - 2:14

admin

avatar
Trobador !!
Trobador !!
Dens aquèra visita avem tanben parlat de Meste Verdié (11/12/1779 - 1820) qu'èra un gran escrivan populari bordalés. Vaquí un tròç de Cadichoune e Mayan, un cap d'òbre mervelhós d'un òmi benlèu tuat pr'amor hasèva de Bordèu ua vila popularia ...



Cadichoune e Mayan

Ou les doyennes des Fortes en gule daou mercat

Dialogue recardey, en patois bourdelès.



CADICHOUNE.

Dis- me dounc, aco's tu, machante recardeyre,

Que bas me descrida sur toute la ribeyre ?

Te dibén quaoucarrés, dis dounc, cougot lentous ?

Baey te desbarbouilla, baey, mus escuragnous,

Baey douna lous poulets a quinze sos la père.

Counèchen toun commerce : as bet tourna, ma chère,

Tout lou mounde sap bien, a ne pas en douta,

Que n'es pas lou mestey que te fey fignoula ;

E ferès bien millou de jouga de tous restes

Que de t'entreteni des persounes hounestes.




MAYAN.

Escoute, Cadichoune, aco's a jou qu'en bos ?



CADICHOUNE.

O, positibement, madame rogue-l'os !

Boli te fa prouba si suey une friande,

Une ibrougne, un fumey, un mus a la groumande.


_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !

Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
http://omidelafotografia.wordpress.com/

12 Re: Bordèu le Jeu 18 Sep - 6:31

lo julien vertadier

avatar
Pintaire
Pintaire
Bordèu estó ua republica autoproclamada de 1650
a 1653. A proclamat los dreits de l'òmi, a demandat l'ajuda de quauques
estats (Espanha, Englaterra, ...) mes bon, Lois XIV es vengut en
persona ...

Coma la mager part dei vila d'occitania cresi. E era ja un pauc lo problema qu'a menat a la crosada contra lu albigés (libertat de culte trop lèu).

http://scienca.canalblog.com

13 Re: Bordèu le Jeu 18 Sep - 14:01

lucia


Leberonet
Leberonet
Ahah....quinas fòtos!! aqui torni trobar la mia ciutat! té! E vèdi que la mia mair a heit passar per la carrèira de la vaca...benlèu la mei petita de Bordèu... Clucant (es ma preferida) se pareish que tornam dens l'edad mejana...( petita, estrecha e nègra...dab pòrtas petitonas a se demandar com hasèvan tà pasar devath!)

14 Re: Bordèu le Sam 13 Fév - 2:42

burdigala


Pintaire
Pintaire
Que polidas fotos! es pas per res qu'es patrimoni mondial de l'unesco!
avetz pas vist "les quais", es una mervilha!

Contenu sponsorisé


Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Revenir en haut  Message [Page 1 sur 1]

Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum