OCCITANIA !! Forum


Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous

P’itas istòrias

Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Aller en bas  Message [Page 1 sur 1]

1 P’itas istòrias le Mar 7 Aoû - 7:27

clafotis


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Veiquí 'na p'ita istòria sus la pre-istòria. Vene de la 'chabar, lu darnier episodí (L°7) es sus mon cibercaier. I a d'enquera de que far avant de 'ribar a la sòca d'un JdM per balhar un nom, mas bon, i prenguí dau plaser (cridetz pas, me balhe las vacancas d'estiu per far sautar las fautas) :

‘Na vetz eriá…

Dins lu temps…

Es pas lu temps que compta mas la mesura dau temps. Un, dos, très, beleu mai, milions d’annadas per agusar la peira, afialar coma fau lu talh dau silex, màs, ‘questa vetz, i sem.

Per balhar de las eiscusas a quilhs-quí, au perdequè fugueten tant pauc rapides, fau dire que, arribar de ‘fialar lu talhant sens ‘restar d’adobar la massa daus neurònes apres eissir, ‘ribar de tener de’n-pè sens obludar de contunhar montar los aubres per pas se far minjar, far tot aquò sens tròp tot desboirar, es pas un chause de banturle. Fau prener son temps. E quante atz lu temps, un, dos, très millions d’ans, es quò pauc o pró ? Marchatz saber. Es pas per dire dau mau màs, nòstra granda tanta, e parle pas ‘quí se son quite reir grand oncle, lu paubre Toumaï Sahelanthropus – tchadensis, mas la tantineta, la Lucy Australopithecus – afarensis aviá un pitit peseu dins la testa. Très cent grames dins lu chap, faudriá pas tròp levar lu nas non pus, o ne’n contar una pebrada. Afé, per aquò, cranhem res, per ne’n contar fau parlar, e per lu momint…

Dins ‘quelas annadas dau chaminament evolutiu d’aici los jorns d’aüei, nos ancessors coneissián pas d’escorchièra. Fauguetet ne’n segre de las vias, daus cuòus de sac, fauguet ne’n far daus eissais, daus plans somarís. I aguet de las espròvas, a tots los sens dau mòt per ‘ribar au cerveu naut de gama de chas Sapiens Homo.
Un chap d’òbra que ‘queu chap mai tots los rinjaments, ‘na tireta per la musica, una per la matematica o la geografia. Una cervela sapiensa bona per far de las abstracci’s. Perdon ? L’abstract eriá grán estat util per los Afarensis, fau esperar los Habilis. L’un sens l’autre, es un pauc coma luquau faguet l’autre lu prumier dintra l’uòu e lu dinausor, non ? E d’enquera, quante pensem que Neandertalensis, un Homo s’etot, ne’n aviá una pus granda que Sapiens. V-òc-es, Neandertalensis aviá un pus gròs bocin aflaquit dins la testa que non pas lu Sapiens, e pertant, ‘quò li permetet pas d’inventar la prumièra triologia Star-War©. Es aisat d’estre mocandier, segur, mas, sonjatz que lu tipe, eu ne’n es, daus Homo. ‘Laidonc, eu ‘viá de segur lu sens de l’umor.
Per lu mens, eu nos aprenguet de portar dins terra nos mòrts, Sapiens faguet que copiar. Nos aprenguet a los adobar, metre de las colors e de las flors. Un poëta avant l’òra que los o las de Neandertalensis. Mesma que quò es se lu prumier qu’aguet l’eidèia de pinturar de las peiras, d’aici qu’un jorn, l’un, o l’una, d’aquela tribu sapchesse pas se ‘restar avant de pinturar la meijon, perdon, la chauna.

Desempuei ‘queu jorn que, per far fur un veisin, la peira non pas esbolhar la testa de l’emmardor, la peira s’esbolhet d’ela-mesma ; es un pauc coma la prumièra peira talhada. Sabem res daus veisins fòra que au fiu dau temps s’erián adaptats, que la qualitat daus materiaus, ela, laissa jà de deisirar. La chaminada daus « que van d’a-pè » es granda desempuei ‘quela prumièra peira talhada. Sens la possibilitat de l’abstract, fauguet la geitar un bra’e momint ‘quela peira, concebrer l’eidèia de poder raclar la peu d’un limaud, ‘visar eissir la possibilitat de se raclar la faça avecque… daus milenarís d’activitat neuronala, e mai que mai d’enseinhament. Daurelai, lu cerveu es qua’iment preparat per copiar.

Copiar la natura dau Paleolitic per ‘nar correr lu monde non pas ‘restar suau a saber de què far. Prener ‘na peira es tustar sus sos dets ? V-òc-es, a d’autres dins l’evoluci’.

Quora n’eidèia entau sautet ? V-òc-es, avant de viatjar, fau trobar la meijon que se pòt portar. T ! Trapa ‘quí « lonja lanassa », sa peu pausada sus sos òs, manca de los aranjar autrament, davant darrier, e veiquí ‘na gabia cuberta. Avant de ‘chabar ‘quela tenda fauguet quauques trenta tornadas de sason. Son tos pitits filhs que iò fagueten ? Es totjorn mielhs que tots esbolhar non ? Marcha, un jorn vendrá, quelas meijons de tela seron de buesc, de terra, de peira, d’aiga gialada. Migra pas Lucy, los que ‘riban an ‘na vuda bela per los temps a venir. Sap pas quò qu’es, lu futur ? Mai-ilhs-tot, te iò dise p’ita Lucy. Coma te dire, lu fuòc, v-òc-es eu es pas d’enquera domesticat màs, aviesa, la familha Homo esterá pas dins l’obscuritat, ‘la domesticará lu fuòc daus ciaus. Entau dins tres millions d’annada, tos eifants Homo, Neandertalensis, de mon punt de vuda, Sapiens per los sabants, van pinturar de las chaunas emb las cendras e d’autras colors. ‘Quelas chaunas van durmir quauques 35000 ans, veiquí un prumier repairí. D’autres Sapiens, me, n’autres, los dau petrolitic o dau nuclearitic, coma vo’es, daus Sapiens feran un fuòc dinha daus mesma ciaus, un fuòc que las cendras, degun pòt las manhar d’aici 35000 ans de mai. Veiquí. L’òme, o la femna, que pintret las chaunas viguet luenh e nos faguet un present bra’e mai la cendra jos la fòrma de l’art e de la beutat ; l’autre, lu dau present, sensat aver lu mesma cerveu, dona s’etot coma present per lu futur de las « cendras » empeisonadas per 35000 ans. Veiquí la resulta d’un cerveu adaptat per visar luenh-luenh.

Las cendras chaudas son pas lu perpaus d’aqueu texte, ‘laidonc, tornam a l’obrador cosina sauvatja. L’umor es pas d’enquera inventat, fau pas dire que t’ses ‘na sauvatja e fau dire cuesina ? Beleu be, mas mija pas ‘quelas baias rojas, autrament ‘nam aver enquera ‘na generaci’ de sacrifiada dins lu domení daus sabers fondamentaus.

Far la leiçon de tau o tau canton, coma farjar una cultura, copiar daus còps quante daus mai evoluats ‘ribavan dins lu país, los piaus longs ilhs-tot, las eidèias tot sauv cortas. E mesma dins l’autre biais. Màs per parlar de Sapiens que copiet Neandertalensis, afè las chausas que se passan chas los Homo nos regardan pas, mas, per ne’n parlar, Neandertalensis eriá grand, fòrt, aviá un gròs cerveu, sautet dins una pertida dau monde descubert de glaça, beleu la mai bra’a per lòrs. Vei-lu-quí que porta ‘tenci’ a sos defunts, sap far lu poëta. Vos vese venir, tot aquò balha pas minjar tots los sers, e annadas apres milenarís, eu daissa de las pècas, daus essarts beu d’inteligença aus noveus ‘ribats, a Sapiens. Sapiens, se, en sa qualitat de Magdalenian, un chaçor adonc, eu sap quò qu’eficacitat vòu dire. Laissará pas passar son barreu dins l’eschala de l’evoluci’, afè, pas per aura, quau que siàia lu pretz. Fau iò dire, l’umanitat se caracterisa per la capacitat de se destruire, e coma fau ‘na prumièra vetz, perquè pas aidar ‘quilhs grands colhons de Neandertalensis d’anar d’enquera mai vista dins « ‘queu monde que degun pòt veire », l’invisible.

Sonjar ad aquò fai que après ‘ver pichat dins las tradici’s de la familha granda daus « d’a-pè », ‘près ‘ver copiat los ritís funerarís, Sapiens, Sapiens-sapiens per dire v’rai, se balhet l’invenci’, faguet de se l’inventor de las chaunas pinturadas. ‘Quò-ditz, es aisat, segur. Tornar a son vertadier trobador, o beleu sa vertadièra inventritz, l’invenci’ de l’art, aquò sembla damandar pró d’umilitat. Far creire que ‘quò es ‘queu chap d’òbra de cerveu, lu qu’inventet n’i a p’unas dobtanças, las religions monoteïstas, la bomba atomica e los camps de concentraci’, ‘queu cerveu auriá pinturat Las Caus o La Comba d’Arc, ‘quò es pas de creire. I a ‘na besonha pas clara. La peira talhada, lu fuòc, la meijon, los ritís funerarís, los asards fisicò-chimics de l’encontra d’òmes e de femnas sus daus milions d’annada, per dire, tot aquò per far eissir lu qu’anava s’autò-declarat mielhs adaptat de la familha.

Los que copian coma los que ganhan las guerras escrivan l’istòria. Màs la pre-istòria, justadament, aquò se pòt estre qu’un afar d’interpretaci’s.

Que los e las artistes se metan ne’n òrdre per lu raconte.



Dernière édition par clafotis le Jeu 9 Aoû - 7:30, édité 1 fois

http://rapieta.wordpress.com/

2 Re: P’itas istòrias le Mer 8 Aoû - 11:42

admin


Trobador !!
Trobador !!
I a quauque ren dens l'aiga en Limosin ? Una potinga magica que'vs balha lo poder d'escriure ?
Se legís tot solet, es plan escriut; e es interessant.
Enqüèra !


_________________
Tant d'annadas aviái somiat
Al mòble en kit crompat a But !
Mas en lo montant l'ai petat !
Ai, Cocut !

Pau DELERMÀS-FIGORNIÈR
http://omidelafotografia.wordpress.com/

3 Re: P’itas istòrias le Jeu 9 Aoû - 7:22

clafotis


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Geinat

mas bon, coma sei pauc franc dins ma modestia, la sega~segida (mai totas 'quelas fautas, paubre que paubra !) es sus mon cibercaier, vòle pas « monopolisar » lu fòrum mai mos pitits racontes pre-istoriques.
E d'enquera mai-que-mai v'rai, 'quò demòra 'na libra adaptacion (usí de la trama, gaire pas dau punt de vuda) d'un libretonet que se troba per 2€00 chas los librarís.

http://rapieta.wordpress.com/

4 Re: P’itas istòrias Aujourd'hui à 21:35

Contenu sponsorisé


Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Revenir en haut  Message [Page 1 sur 1]

Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum