OCCITANIA !! Forum


Vous n'êtes pas connecté. Connectez-vous ou enregistrez-vous

novèla ortografia aragonesa

Aller à la page : Précédent  1, 2, 3

Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Aller en bas  Message [Page 3 sur 3]

1 novèla ortografia aragonesa le Mar 16 Mar - 22:37

ryba


Draquilhon
Draquilhon
Rappel du premier message :

Nòva ortografia per l'aragonés que sarra l'aragonés escrit a l'aragonés classic e, per tant, a las ortografias occitana e catalana:

Propuesta ortografica provisional de l'Academia de l'aragonés (febrièr 2010)

La Wikipèdia aragonesa ja a començat lo procès d'ajustament a la nòva nòrma:

«Iste articlo ye escrito con as normas graficas d'o 87. Si quiers puetz aduyar cambeyando a la grafía actual y sacando dimpués ista plantilla.»

Abans, i aviá doas ortografias principalas.

1) Las nòrmas graficas del '87 (sonadas « la grafia d'Òsca ») èran fonetico-castelhanizantas:

«L'aragonés conox dos ortografías concurrents:

  • A grafía de Uesca. Ye mayoritaria en l'uso, pero no completament cheneralizata. Se fixó en o 1987 con una combenzión en Uesca. Ye sostenita por o Consello d'a Fabla Aragonesa (CFA). O suyo prenzipio ye notar os fonemas de manera cuasi uniforme, sin oserbar a etimolochía. Por exemplo, v e b son uniformizatas en b; tamién ch, j, g(+e), g(+i) son uniformizatas en ch... Ziertas soluzions calcan o español (ñ, azentos graficos).
  • A grafía SLA ha surchito en o 2004 con a fundazión d'a Sociedat de Lingüistica Aragonesa (SLA). Ye minoritaria en l'uso. A suya ambizión ye remplazar a grafía de Uesca, estimata masiau españolizata, ta restituyir á l'aragonés as suyas tradizions graficas mediebals e ta aprosimar-lo á lo catalán e á l'oczitán. Por exemplo, como en aragonés mediebal, v e b son distintas; tamién ch, j, g(+e), g(+i) son distintas; s'escribe ny e no ñ. Los azentos graficos funzionan de traza parexita á lo catalán e l'oczitán.
A manca de cheneralizazión completa d'a grafía de Uesca e a suya contestazión por a SLA han probocato a creyazión de l'Academia de l'Aragonés en o 2005. Ixe organismo nuebo ha rezebito l'apoyo de numerosas instituzions ta trobar una ortografía más consensual e ta elaborar tamién una bariedat estándar d'aragonés: u suyo treballo ye en curso e no s'ha publicato encara os suyos resultatos.»

2) Tanben i aviá una «grafia SLA» (coma escrivon dins l'article principal, «Iste articlo tien una bersión escrita con a grafía d'a SLA. Puede beyer-se aquí.»):

«L'aragonés conoix dos ortografias concurrents:

  • A grafia SLA ha surgiu en o 2004 con a fundacion d'a Sociedat Lingüistica Aragonesa (SLA). Ye minoritária en l'uso. A suya ambicion ye remplaçar a grafia de Uesca, estimada masiau espanyolizada, ta restituir a l'aragonés as suyas tradicions graficas medievals e ta aproximar-lo a lo catalan e a l'occitan. Por ixemplo, como en aragonés medieval, v e b son distintas; tamien ch, j, g(+e), g(+i) son distintas; s'escrive ny e no ñ. Os accentos graficos funcionan de traça pareixida a lo catalan e l'occitan.
  • A grafia de Uesca. Ye mayoritária en l'uso, pero no completament generalizada. Se fixó en o 1987 con una convencion en Uesca. Ye sostenida por o Consello d'a Fabla Aragonesa (CFA). O suyo princípio ye notar os fonemas de manera quasi uniforme, sin observar a etimologia. Per eixemplo, ve b son uniformizadas en b; tamien ch, j, g(+e), g(+i) son uniformizadas en ch... Ciertas solucions calcan o espanyol (ñ, accentos graficos).
A manca de generalizacion completa d'a grafia de Uesca e a suya contestacion por a SLA han provocau a creacion de l'Académia de l'Aragonés en o 2005. Ixe organismo nuevo ha recebiu l'apoyo de numerosas institucions ta trobar una ortografia más consensual e ta elaborar tamien una variedat estándard d'aragonés: u suyo treballo ye en curso e no s'ha publicau encara os suyos resultaus.»

Ara ja coneissèm los seus resultats.

La nòva ortografia es un compromís entre las doas anterioras, basicament, encara que legint ben lo tèxte de la proposicion se vei que foguèt fòrça mai complèxe lo procès de son elaboracion. Es interessantissim de legir son tèxte, se vei al primièr còp d'uèlh qu'es una lenga de transicion entre l'occitan, lo catalan, lo castelhan e lo leonés, amb fòrça de mots que coincidisson amb lo gascon.



Dernière édition par ryba le Mar 6 Avr - 21:59, édité 1 fois

http://www.facebook.com/grzegorz.rybacki

61 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 7:36

Sokolovic


Trobador !!
Trobador !!
N'en legissem de polidas aqui. Entre la descubèrta dau castelhan promiera lenga deis Estats units e aqueu projècte espetaclos d'escriure lei palatalas -it- a lueca de -ch- ( Tan vau escriure directament en latin nocte e prononciar cadun segon son biais)

Tè, ieu n'ai una de mai d'apondre ai prepausiciens estrambordantas. Estent que la part màger dei dialèctes occitans vocalisan (l'a fin finala que lo lengadocian que lo fa pas), per qué pas escriure ostaU, animaU de pertot.

E per tornar a la proximitat linguistica, ieu mi geina pas de dire que lo catalan fa part dau mesme sistema linguistic que lo nòstre. A tot lo mens existe una intercompreneson, subretot se prenes de parlar coma lo rosselhonés qu'es clarament de lengadocian catalanitzat.
Encara que faudria destriar la grafia de la lenga orala que, ela, s'aluencha clarament de la nòstra. Provençau e gascon, oralament s'aluenchan pas tant que quarcinòl e barcelonés.
Empacha pas que lei catalans faguèron tot per destriar sa lenga de la nòstra per de rasons politicas. Es d'alhors risolier de veire que d'unei valencians li remandan aquò dins lo morre.

Sensa parlar du fach que d'unei catalans que si creson mai pròchi dei francés que deis espanhòus... Escriure "les petites filles" e prononciar "las pétitas fillas" es una monstruositat qu'a pas d'autre interés que de s'inventar una mitologia gallo-romanica per si desseparar de l'ensem ibero-romanic.

En tot lo cas, se l'avia un esfòrç de far question grafia saria a n'elei de va far, mai estent sa mentalitat, cresi qu'avem lo temps de bastir de nòstre costat sensa esperar quauquaren dau sieu.

62 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 12:53

Lafontan


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Matieu C. a écrit:Estent que la part màger dei dialèctes occitans vocalisan (l'a fin finala que lo lengadocian que lo fa pas), per qué pas escriure ostaU, animaU de pertot.
E per tornar a la proximitat linguistica, ieu mi geina pas de dire que lo catalan fa part dau mesme sistema linguistic que lo nòstre. A tot lo mens existe una intercompreneson, subretot se prenes de parlar coma lo rosselhonés qu'es clarament de lengadocian catalanitzat.....
......Empacha pas que lei catalans faguèron tot per destriar sa lenga de la nòstra per de rasons politicas. Es d'alhors risolier de veire que d'unei valencians li remandan aquò dins lo morre.....
.........En tot lo cas, se l'avia un esfòrç de far question grafia saria a n'elei de va far, mai estent sa mentalitat, cresi qu'avem lo temps de bastir de nòstre costat sensa esperar quauquaren dau sieu.
Se l'òm pren en compte totes los dialectes catalans "ostaL" deu èsser majoritari, mas bon aquò me sembla mens important que de renfortir l'acercament grafíc, soi d'acòrdi qu'es pas ganhat a l'ora d'ara, se i a una evolucion se farà pas amb una "capitulacion" dels unes o dels autres mes per una collaboracion intelligenta basada sus la coeréncia de la lenga, çaquelà cal reconéisser que dins un vintenat d'annadas i aurà mens de 500.000 occitanofòns e encara es optimist, alavètz la question de la gestion de la lenga se pausarà d'un punt de vist mai que mai politic.
A prepaus d'aquel debat sus l'unitat de la lenga prepausi de lo contunhar sus un novèl topic (Facultat o Quiòsc ?) per pas poirir "novèla ortografia aragonesa" e de l'enriquir amb d'arguments a l'encòp linguistics e politics.

63 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 15:18

Cerièra de Mai


Trobador !!
Trobador !!
Es ja poirit aquel topic. Senon, lo « debat » a prepaus de la lenga interessa pas que tu, alavetz…
Ieu i vesi pas cap d'interés, es pas perque i aurà una vovèla ortogràfia que la lenga serà mai apresa…
… al contrari, cambiar d'ortogràfia totis los quatre matins a de que descoratjar lo monde.

64 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 17:12

Lafontan


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Cerièra de Mai a écrit:Es ja poirit aquel topic. Senon, lo « debat » a prepaus de la lenga interessa pas que tu, alavetz…
Ieu i vesi pas cap d'interés, es pas perque i aurà una vovèla ortogràfia que la lenga serà mai apresa…
… al contrari, cambiar d'ortogràfia totis los quatre matins a de que descoratjar lo monde.
vertadièra cagaira, aquò te va plan....

65 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 17:37

Cerièra de Mai


Trobador !!
Trobador !!
Soi ariejesa, ai una reputacion de manténer !! Ironic

66 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 17:59

Einucent


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Matieu C. a écrit:Estent que la part màger dei dialèctes occitans vocalisan (l'a fin finala que lo lengadocian que lo fa pas), per qué pas escriure ostaU, animaU de pertot.
+1 lo faguèi remercar suvent aus lengadocians, quò.
Lafontan a écrit:Se l'òm pren en compte totes los dialectes catalans "ostaL" deu èsser majoritari, mas bon
A qué juguatz ? A « l'ai mais gròssa que tu »

Matieu C. a écrit:Lei catalans faguèron tot per… s'inventar una mitologia gallo-romanica per si desseparar de l'ensem ibero-romanic.
Dirai qu'es la quita basa dau nacionalisme catalan, sens quela volontat, i auria pas un corent independentista que compta dins lor paísatge politic.
Ai pas de problème amb quò, la question linguistica es mesa au servici de la revindicacion politica. Fau ben constatar que dempuèi las annadas 80, n'autres coneissèm l'estrategia inversa : lo monde saberut se desfend plan de parlar de politica e los quauques partits qu'esxistissen s'exprimissen magerament sus de las questions de lengas.

Ryba nos evòca 'na question qu'es pausada pels Aragoneses, benlèu que dins lor contèxte, publiar 'na nuvela grafia es a l'òrde dau jorn. Dins lo nòstre qu'era lo cas en 1946. Dempuèi crese que podem passar a la revindicacion mai politica en far coma l'existent.

Me sentisse pas de 'nar dire aus Catalans (qu'an desjà bastit lo rappòrt de fòrça amb Espanha) « vos fau tornar veire un pauc tot per nos comptar dediens » mai que mai se quò lor damanda de chamnhar lor biais d'escriure qu'es jà officialisat.
Avèm jà pron de trabelh a far saber que queu país es Occitània e que concernís 15 millions de personas e pas ren-mas 30 000 convinçuts que faguèren lo romilhatge a Carcassona.

http://einucent.wordpress.com

67 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 18:26

jfrieux


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Fa un moment que vèsi passar causas sus la linguistica, comença de trapar qu'aquò fa tròp. Per eixemple, la vocalisacion, me ne foti, "u" e "l", per ieu es la meteissa causa: a Malhana, lo mistrau bufa sus l'ostau de Mistral.

De còps, m'agrada gaitar cap a BCN, escrivent "un aLtre còp", e pas "un autre còp"

Aprèp, aquò es vertat catalan e occitan foguèron desseparats dins las anadas 1930, per de rasons politicas. Sembla un pauc artificial, de còps (ny e nh!). Lo som foguèt, al CAOC, un diccionari catalan-occitan, subre-realista!

68 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 20:01

Alh Òli


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Lafontan a écrit:
Se l'òm pren en compte totes los dialectes catalans "ostaL" deu èsser majoritari,


Amai contunha! Qué linguista diguèt dau catalan qu'èra d'occitan? Ieu ce que mi ramenti de mei cors de fac, es que son lengas sòrres (es ben normau), mai que la rompedura si faguèt effectiva au 1er millenari aprèp JC. Lei trobadors, quand si disian pas provençaus, si disian catalans, e son averats de textes escrich en catalan a l'Edat Mejan (n'ai pas lieigit, vos poirai pas epilogar sus la grafia). Donc, please, quitatz vòstro deliri en bòsc, o alòrs a n'aquèu moment, considerèm que lo roman e lo francés son la mesma lenga, de sa mesma origina latina...

69 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 20:32

joan_cavalier


Trobador !!
Trobador !!
Cerièra de Mai a écrit:Soi ariejesa, ai una reputacion de manténer !! Ironic

E sem dos ariejeses doncas aqui disi +1 amb lo prepaus d'abanç

http://www.myspace.com/joan_cavalier

70 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 20:36

joan_cavalier


Trobador !!
Trobador !!
Alh Òli a écrit: Ieu ce que mi ramenti de mei cors de fac, es que son lengas sòrres (es ben normau), mai que la rompedura si faguèt effectiva au 1er millenari aprèp JC.

Ieu que fasgueri pas fac d'occitan, ço que me brembi de mas seradas cufelas a l'Estanquet, es d'una polida catalana de Girona a la qual eri de faire de dintra dadins me diser "Parlas me occitan Cedric, me remembra los meus corses de catala medievau"....

Bon sabi pas la valor universitari veire scientifica de l'afar, mas bon ieu tanben podi aprofiechar del forum per pagar pas un psicolog non ? lol

http://www.myspace.com/joan_cavalier

71 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 21:13

Cerièra de Mai


Trobador !!
Trobador !!
Ieu son los corses d'occitan medieval que me remebran los catalans de l'Estanquet ! Ironic

72 Re: novèla ortografia aragonesa le Mer 24 Mar - 21:23

fredoc


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Alh Òli a écrit:
Lafontan a écrit:
Se l'òm pren en compte totes los dialectes catalans "ostaL" deu èsser majoritari,


Amai contunha! Qué linguista diguèt dau catalan qu'èra d'occitan? Ieu ce que mi ramenti de mei cors de fac, es que son lengas sòrres (es ben normau), mai que la rompedura si faguèt effectiva au 1er millenari aprèp JC. Lei trobadors, quand si disian pas provençaus, si disian catalans, e son averats de textes escrich en catalan a l'Edat Mejan (n'ai pas lieigit, vos poirai pas epilogar sus la grafia). Donc, please, quitatz vòstro deliri en bòsc, o alòrs a n'aquèu moment, considerèm que lo roman e lo francés son la mesma lenga, de sa mesma origina latina...


N'ac gausi pas diser...mes...non n'ac disi pas !

Bon anem, qu'ac disi :
tots los lingüistas ne s'acòrdan pas sus la lenga occitana, hèra que considèran lo gascon com ua lenga a despart. E ne parli pas aquiu deus pseudo-lingüistas localistas nacionalistas francés.
Que parli de Lingüistas, deus qui estudian las lengas, deus qui las coneishen, shens nada revendicacion politica, afectiva o auta.

Alavetz lo catalan dialècte de l'occitan... Interrogacion

Mes francament, a un tant gran interès ?


_________________
Ací qu'ei l'alh ! ce disè la ceba. / Amic de cadun, amic de degun.
"La vida es una tombola", Manu Chao.
http://www.occitania-fotbol.com

73 Re: novèla ortografia aragonesa le Jeu 25 Mar - 18:22

zo


Occitan Warrior
Occitan Warrior
Una remarqueta sonque.
"occitan" vòl dire "lo qu'emplega la lenga d'òc", lo que ditz "òc", quand d'autres dison "oïl" o "si".
Al moment que la diferéncia "lenga d'òc", "lenga de si" e "lenga d'òc" se faguèt, los païses catalans èran de lenga d'òc.CQFD.


Parlarai pas aquí de la copa santa, solide ! E merda, n'ai parlat...

Mes francament, a un tant gran interès ?

Bona question. Que meritava que siá pausada.

74 Re: novèla ortografia aragonesa le Ven 26 Mar - 7:29

joan_cavalier


Trobador !!
Trobador !!
+1 (e amb Zo es pas costumier)

http://www.myspace.com/joan_cavalier

75 Re: novèla ortografia aragonesa le Sam 19 Juin - 11:08

ryba


Draquilhon
Draquilhon
Lo Balestrèr a écrit:
ryba a écrit:

La nòva ortografia es un compromís entre las doas anterioras, basicament, encara que legint ben lo tèxte de la proposicion se vei que foguèt fòrça mai complèxe lo procès de son elaboracion. Es interessantissim de legir son tèxte, se vei al primièr còp d'uèlh qu'es una lenga de transicion entre l'occitan, lo catalan, lo castelhan e lo leonés, amb fòrça de mots que coincidisson amb lo gascon.

La nòva ortografia es pas un compromís entre las doas anterioras, basicament es una cagada claufida de neologismes inverosimils e manteniment de suspòrt grafic castilhan. Se son entestats, aquò's clar.

A, òc? Perqué?

Matieu C. a écrit:N'en legissem de polidas aqui. Entre la descubèrta dau castelhan promiera lenga deis Estats units e aqueu projècte espetaclos d'escriure lei palatalas -it- a lueca de -ch- ( Tan vau escriure directament en latin nocte e prononciar cadun segon son biais)

Tè, ieu n'ai una de mai d'apondre ai prepausiciens estrambordantas. Estent que la part màger dei dialèctes occitans vocalisan (l'a fin finala que lo lengadocian que lo fa pas), per qué pas escriure ostaU, animaU de pertot.

Quant m'agrada de comparar las causas amb lo portugués! Precisament, la majoritat dels parlants de portugués pronóncia animau e Brasiu, mas totes escrivon animal e Brasil.

La retraccion de l'alveolara /t/ jos l'influéncia de l'aproximant postalveolara /r/ es la nòrma en gaireben totes los dialèctes de l'anglés. Non obstant aquò, degun escriu pas chry o chravel. Totòm escriu try e travel. Vesi pas perqué pas o aplicar a la retraccion de /t/ jos l'influéncia de l'aproximant palatala /j/ (que resulta de la semivocalizacion de /k/ latina /k > j/ del grop -CT-): /kt > jt > tʃ/.

Non, seriosament, soi pas degun per vos dire cossí escriure, mas, en pura teoria, s'un jorn se bastisse una grafia occitana supradialectala realament englobanta, nuèch s'escriuriá nuèit e ostau s'escriuria ostal. es aquesta categoria de causas que se poirián far e se fan (1), es a dire, es fòrça mai aisit de decidir d'escriure nuèit tant per nuèit coma per nuèch que de préner de decisions sus de problèmas puntuals, p. ex. quala es la pre/i/u/om(i)èra vocala de 1r.

(1) òc, se fan, o sabes plan: uèi lo jorn, nuèit se pòt escriure nuèit, nuèch, nuòit e nuòch, (benlèu n'i a mai, tanben ai vist nit), mas se pòt pas escriure nèit, etc. perqué? la convencion es d'escriure la u, e mai s'es muda. aquesta mena de convencions reduís lo nombre de las variantas graficas dels mots, e aital contribuís a l'intercompreneson e facilita la lectura.

En brèu, soi en contra d'unificar la lenga artificialament, mas de dire que nuèit se pòt legir nuèit o nèit o nuèch, etc., es pas lo meteis que de dire que totes devon prononciar nuèit, non. Es simplificar las causas a nivèl escrit en se basant sus un sistèma de grafias englobantas.

Lo traductor automàtic de la Generalitat de Catalonha preferís las formas en ch a l'ora de tradusir en l'occitan non-aranés:

2.1 Eth grop latin –CT

Eth resultat deth grop latin -CT- causit coma prioritari qu'ei -ch-, e pas -it-. Donc, eth traductor que generarà fach, dich, lièch, escrich o ochanta, mès arreconeisherà fait, dit, lièit, escrit ooitanta quan calgue arrevirar tèxtes occitans en catalan. [Acòrd 50b, 5-5-2007]

2.2 Eth grop latin –NCT

D'acòrd damb era decision qu'eth traductor automatic produsisque formes qu'an un son africat coma resultat deth grop latin -CT- (fach, dich en plaça de fait, dit, que totun eth traductor arreconeish), que se decidís qu'eth traductor produsisque ponch, jonch, conjonch, penche, eca. [Acòrd 55, 1-12-2007] [font]

La majoritat dels corses d'occitan online lengadocians tanben causisson las formas en ch coma prioritàrias. Per ieu, es una forma de las dotar de prestigi e de far quèir las formas en it en desprestigi.

Per contra, se se diguèsse que tant la pronóncia amb t: /jt/, /nt/ e /nt/ (/t/ opcionala en posicion finala, dependent del dialècte e del contèxte articulatòri), mai conservadora, per qualquns arcaïca, coma la pronóncia amb ch /tʃ/, /ntʃ/ o /ŋtʃ/, probablement mai espandida, son egalament de correctas e se representan graficament it e nt, aquò seria un cambi qualitatiu considerable e degun se sentiriá pus "subrepresentat".

http://www.facebook.com/grzegorz.rybacki

76 Re: novèla ortografia aragonesa Aujourd'hui à 12:41

Contenu sponsorisé


Voir le sujet précédent Voir le sujet suivant Revenir en haut  Message [Page 3 sur 3]

Aller à la page : Précédent  1, 2, 3

Sujets similaires

-

» La ortografía española

Permission de ce forum:
Vous ne pouvez pas répondre aux sujets dans ce forum