La setmana passada, vist que se passa pas grand-chausa sus lo forum, L'Òmi e io sem 'nats nos passejar en Lemosin. Un pauc de Nauta-Vinhana e beucòp de Corrèsa, avant de tornar a Bordèu per l'Òlt. Vos perpausam de descubrir çò qu'avem pògut veire, la mira es de vos balhar l'ideia de l'i 'nar per v'autres...

Farai un subject per departament, manca se l'endrech es tot plen important, entau 'quò laissa la possibilitat au monde d'ajustar d'autras fòtos personalas en segre las meunas, que maugrat nòstra bona volontat, avem pas pògut veire tot !



Ai dich que començava per la Nauta-Vinhana, mas quo es pas completament vrai, queu chasteu se tròba a la Ròchafocaud, en Charenta, mas en Charenta Lemosina, occitanofòna. Quo es lo mai brave chasteu de Charenta, un daus mai braves de França disen alai, mas n'autres eram preissats, l'avem pas visitat...

En segre nòstre itinerari, sem passats per Ròchachouart, a l'oeste de la Nauta-Vinhana. Quo es una p'ita vila (jos-prefectura) plan polida, e interessanta a mai d'un aspecte.



Lo chasteu, d'en prumier, massa impausanta que senhoreja la comba d'en dejos. Dau segle 12 demòra una torn e lo pont-levadís (e plan bon estat ma fe, z'an degut tornar far i a gaire...), lo reste es dau 15, e io tròbe que 'quò fai un pauc chasteu escoces emb tots quilhs auseus negres e quelas fenestras...



L'interior dau chasteu aura acuelha la jos-prefectura e un museu d'art moderne. Au mens an 'gut la presencia d'esperit de pas nos botar lo drpeu frances a l'exterior dau chasteu, mas nonmas a l'interior...





Ai botat un gròs plan de la granda torn per vos montrar las perias emplejadas a sa construccion. Per çò que se la vila de Ròchachoart es coneguda (e mondialament, au mens per la comunautat scientifica), quo es mai que mai per çò que se tròba a pauc pres au centre de çò que fuguet lo crateri d'una de las mai grandas collisions emb una meteorita. Tombada i a 214 millions d'annada (òc-es, quo es pas recent-recent, lo crateri se vei pas gaire uei...) a pregondament modifiat la geografia dau grand Sud-Oest en generau e dau terrenh Lemosin en particular. L'existencia de 'quela meteorita fuguet facha tardierament, dins las annadas 60, avant tot lo monde pensava que lo relieu dau canton era degut a la presencia d'un volcan un pauc eslunhat daus autres...
La meteorita en se a pas menat una peira diferenta, la tustada la faguet completament dispareisser, mas la fusion de las peiras existentas creet una novela ròcha, especifica a l'endrech, longtemps expleitadas coma "ròcha volcanica" ; e, vertat, l'i sembla, es leugiera, un pauc porosa mas pas tròp, aisada de talhar. A un moment, los nòbles de Lemòtges s'en fasian daus sarcofages, e las folhas arqueologicas montret que la ròcha avia tanben plan conservat los còrs...
Totas las vielhas maisons a benleu 50 kilometres a l'entorn son fachas totalament o en partida emb 'quelas ròchas.

Un pauc de toponimia : Apres çò qu'ai dich, podriam pensar que lo nom mesme de Ròchachoart ven de "Ròcha Chaduda", mas pas dau tot ! De tota faiçon, los lemosins saben bien que fau prononciar "Ròchoart"...

Un pauc en dejos de Lemòtges, i a la vila d'Aissa. Las aleias lo long de la Vinhana son polidas, i a tanben de las roinas, d'un pont roman, d'un chasteu, e de las diferentas industrias lo long de l'aiga, aura barradas...
Mas io coneisse mai que mai la vila per estre dins lo despartament una de las comunas primadieras per çò qu'es d'un doble afichatge "consequent" e polit. La pròva :



Tots los luecs-dichs sus la comuna son tanben doble-afichats, çò qu'es una prumiera.
Dins un pitit parc municipau d'Aissa, podretz tanben trobar 'quò :



L'afar pòt far paur, 'quò se compren. Quo es un monument per la granda escrivana lemosina Marcela Delpastre, mòrta en 1998, fach per Marc Petit per una inauguracion en 2001.
Deportat josiu crucificat ? Anjol Tombat ? Diableton ? Mòrt que dança ?
En tot cas, tròbe que 'quo es una bona representacion de l'eime lemosin e de sa literatura negra-joiosa, dins Delpastre en particular.
En parlar de Delpastre, sa chara es dins l'esculptura :



Sabe pas per v'autres sus fòto, mas sus plaça, quo es impressionant...

Chaslus (prononciar "Chèlu" o "Ssèlu" dins lo canton) se tròba a una demi-ora au Sud de Lemòtges, pas tròp luenh dau Peiregòrd.
Per io, quo es un pauc un simbeu de la vila malauda dau torisme... perque ? Jutjatz per v'autres :



L'imatge es clar : aqui lo grand Rei Richard reçauguet 'na flescha dins lo cur (enfin, dins l'espantla en fach), que lo faguet morir doas o tres setmanas apres...
Çò que i a quo es que n'en son fiers a Chaslus d'aver tuat lo "Lion" : "Route Richard Coeur de Lion", "Bus Richard Coeur de Lion", "Auberge Richard Coeur de Lion"...
Senhale au passatge que sa mòrt faguet que los reis de França pogueren prener l'Aquitània e donc la darriera chança dau territòri occitan...
E Chaslus, comuna occitana, reivindica lo fach d'aver tuat queu tipe. Apres, io fau pas de propaganda per se, a maugrat de son costat trobador, era tant violent coma los autres reis de son espòca...
L'Istòria es incapabla de dire çò que fotia davant lo chasteu de Chaslus, tengut per nonmas una trentena de tipes, alara que lo Lemosin li apartenia desjà... En tot cas, regretet leu de pas aver botat d'armadura quand un chevalier locau l'alinhet a l'arbaleta dempuei la granda torn...
Sos sodards ganheren tot parier la batalha, mas Richard moriguet dins los braçs de sa maire, Alionor. La legenda dich que perdonet au tiraire, e ordonet que son còrs sia enterrat a Fontavraut a costat de son paire, mas balhet sas entralhas a la terra lemosina qu'aimava mai que tot... e las entralhas torneren au chasteu de Chaslus.



La flescha que tuet Richard fuguet pas tirada de queu chasteu, mas d'un autre mai naut (pas de fòto per lo moment). Quo-qui quo es la torn Maumont e servia subretot de preson.

Anem, per far plaser a quauques uns e montrar que lo Lemosin representa, lo paneu d'entrada :

Apres Chaslus, en 'nar vers l'est, sus la comuna daus Cars, podretz trobar de las roinas d'un chasteu Renaissença, petat pendent la Revolucion :



E tanben d'autres paneus bilingues (queu 'qui sembla pas a d'autres en Occitania) :

Chalusset, lo "petit Chaslus" (veire mai naut) es un chasteu en roinas (coma tots los chasteus de l'Atge Mejan, non ? ) remarcable per sa talha e sa pausicion.



Lo naut dau chasteu, dempuei la mai bassa de las torns. Quo era la "sala de minjar" darrier quela muralha, e entre io e 'quela-qui, quo era TANBEN lo chasteu, vesetz un pauc la talha...en mai ai zoomat au max...



La façada dau chasteu de mai pres. Era pro grand, en mai d'esser pincat sus un puei desjà naut. Los creneus en naut son risoliers : i a pas de chamins de ronda darrier, autrament dich, son 'qui nonmas per impressionar lo monde...



Lo chasteu vist de costat. Vesem enquera un bocin d'escalier, bravament esculptat.



La "Pòrta dau Capitani" servia per passar de la bassa-cor a la nauta. Lo mur es tombat, demòra nonmas la pòrta.



La torrassa dau chasteu. Quo es sa solida construccion faussament octogonala que l'a facha tenir tant de temps.





Lo Bas-Castrum, lo vilatge dins l'encenta dau chasteu es en tren d'estre folhat (lo reste dau site es pas dubert au public dempuei longtemps). Um vei plan las diferentas maisons, mai lo mur d'encenta nòrd.

Las folhas deu casteth de Chalucet son acabadas, ara n'en son a "cristalisar" las roinas.

+1 per los chastèus escossès, qu'es d'enguerras mai vertat en veire las tors de Cròcq, d'unes diran que s'i veu daus eschantits, daus leberons, e tot un bestiari fantastic que ten la comparason amb lo pateon celtic.

Richard the Lion Heart podria èsse lo eròs dau canton mas lo nacionalisme françès es passat quí-dessur. Benlèu podèm comptar sus 'na presença Englesa mai granda dins locanton per far evoluir las chausas de vers mens de « cliché ».

merces per 'quela permenada! bon, personalament, coneisse ben tots quilhs endrechs, normau, mas espere que quo plara a los que coneissen pas... per contra, un regrech, que siatz pas 'nat d'aiciant'a la Creusa, mau coneguda mas richa de mila beutats... (oc, sei benleu pas ben objectiu, mas au dire daus quauques toristes que li venen, qu'es la vertat...)
aqui 'na vusda de Chaslucet qu'avia botat sus la wikipedia, adore quel'endrech, a mas 10 minutas d'a Lemotges...

Òsca ! E mercés per l'expausat.
Que hè gai de descobrir lo noste país.